Dokumacılık ve Giysiler

DOKUMACILIK VE GİYSİLER

İnsanın örtünmek amacıyla kullandığı ilk giysiler, hayvan derisinden ve postundan yapılmıştı.Çıkrığın bulunmasından sonra insanoğlu önce yün ve pamuktan iplik yaptı, sonra bu ipliği dokumayı öğrendi.

ÇIKRIKLAR

1200’lü yıllarda Avrupa, Hindistan’dan gelen çıkrığı öğrendi.Bu çıkrık, yünden iplik yapmak için kullanılıyordu.

1764 yılında J.Hargreaves adlı İngiliz daha çok pamuğu daha kısa zamanda ipliğe dönüştürebilen çok iğli çıkrığın patentini aldı.

1769 yılında İngiliz R.Arkwright, su gücüyle çalışan ve bu sayede çok daha hızlı üretime yol açan çıkrığı geliştirdi.

1779 yılında S.Crompton adlı İngiliz, daha önceki buluşları geliştirerek aynı anda 48 iği çalıştırabilen bir çıkrık sistemi buldu.

1792 yılında Amerikalı E.Whitney pamuğu tohumlarından ayıran ilk çırçır makinesini buldu.Söz konusu aygıtın icadından önce pamuğun tohumlarından ayrılması işlemi el emeğiyle yapılıyor, bu da çok uzun bir zaman alıyordu.

1828 yılında Amerika Birleşik Devletleri’nde üç bin iğli iplik makinelerinin kullanımına başlandı.

1965 yılında Çekoslovakya’da Amerika’da 1828 yılında kullanımına başlanan iplik makinelerinden altı kat daha hızlı üretim yapan tezgahlar geliştirildi.

DOKUMA TEZGAHLARI

En eski dokuma tezgahları, milattan önce 7000’li yıllarda kullanılıyordu.Bu basit tezgahlar, tahta çerçeveler arasına gerilmiş dikey iplikler (çözgü) oluşuyordu.Dokumacı dikey iplikler arasına yatay iplikler (atkı) döşeyerek dokuma işlemini gerçekleştiriyordu.Bu basit tezgahtan günümüzde de dünyanın kimi yörelerinde yararlanılmaktadır.

1773 yılında J.Kay adlı İngiliz, Uçan Mekik adını verdiği ilk mekanize dokuma tezgahını icat etti.Bu tezgah, dokumacılığa çok büyük ölçüde hız kazandırdı ve üretimi arttırdı.

1787 yılında İngiliz E.Cartwright buhar gücüyle çalışan ilk dokuma tezgahının patentini aldı.Böylece dokumacılık sektörü eskisinden de büyük bir hıza kavuştu.Günümüzdeki dokuma tezgahları ise elektrik enerjisiyle çalışmaktadır.

1801 yılında J.Jacquard adlı Fransız, kendi adıyla anılan dokuma tezgahını yaptı.Bu tezgah sayesinde kumaş üzerine çok ayrıntılı desenler oluşturulması olası hale geldi.Bu desenler delikli kartlar aracılığıyla yapılıyordu.

1950’li yıllarda İsviçre şirketi Sulzer Company, mekiksiz dokuma tezgahını geliştirdi.Böylece üretim çok büyük bir hıza ve ekonomik kolaylıklara kavuştu, ayrıca çeşitli türlerde dokuma yapma olanağı elde edildi.

DİKİŞ MAKİNELERİ

1830 yılında B.Thimonnier adlı Fransız, ilk gerçek dikiş makinesinin tasarımını yaptı.

GİYSİ MALZEMELERİ

Milattan önce 2000 yıllarında Ortadoğu’da dünyada ilk kez olarak kumaşların ilgili parçalarını birbirlerine tutturmak amacıyla düğmeler kullanıldı.

1849 yılında Amerikalı W.Hunt, ilk çengelli iğneyi yaptı.

1891 yılında Amerikalı W.Judson fermuarın ilk örneğini yaptı.Ama buluşu çok kullanışlı olmadığından yeterince ilgi görmedi.

1901 yılında G.Abraham adlı Fransız, giysilerin ilgili kısımlarını kolayca ve basitçe birleştiren kopçayı buldu.

1906 yılında İsveçli G.Sundback, günümüzde de hala kullanılan fermuar türünü buldu.

GİYİM EŞYALARI

Milattan önce 2500’lü yıllarda Ortadoğu’da ilk deri ayakkabılar kullanıldı.

1200’lü yıllarda Amazon yerlileri, kauçuk ağaçlarından elde ettikleri sıvılara bakılarak ilk su geçirmez malzemeleri yaptılar.

1823 yılında C.Macintosh adlı İngiliz ilk yağmurluğu yaptı.Macintosh, kauçuğu nafta adı verilen bir maddenin içinde erittikten sonra kumaşların altında astar olarak kullandı.

1874 yılında J.Davis ve L.Strauss adlı Amerikalılar çok güçlü bir pamuklu dokuma kullanarak jean adı verilen pantolonları ürettiler.

1913 yılında Amerikalı Caresse Crosby, ilk modern sutyeni yaptı.